Videoyu izleyemiyor musunuz? Bize bildirin, sorunu giderelim.
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Alaska Büyük Amerika

2004 history channel yapımı bu belgeselde Alaska tarihindeki önemli olaylar.

Alaska’nin Keşfi, Alaska’nın büyük nehir sistemleri, Yukon Gold Rush, 1925 Nome difteri salgını ve kahraman köpek kızak ekipleri bu grafik Henry Allen 1885 sefer Vitus Bering en 1741 yolculuk: Bu belgesel de dahil olmak üzere, Alaska modern tarihindeki önemli olaylar sunar Dünya Savaşı, yıkıcı 1.964 deprem ve tsunami, Trans-Alaska petrol boru hattının inşa ve cesur çalı için iç sayesinde açılış sırasında gün, Alaska Highway yapı ve Aleutian Adaları Japon işgali kurtardı.

Tek Parça, reklamsiz, virussuz, spamsiz HD kalitesinde, keyifle belgesel izleyebileceginiz tek adres. www.turkce-belgesel.com

Alaska

Alaska, ABD’nin yüzölçümü en büyük, nüfus yoğunluğu en az olan eyâletidir. Rusya İmparatorluğu’ndan 30 Mart 1867’de 7,2 milyon dolar karşılığında satın alınarak ABD’ye katılmıştır. Oldukça soğuk bir iklime sahiptir.

Alaska’da yaşayan Na-Dene dilli Kızılderililerinin, günümüzden 15-40 bin yıl önce Bering Kara Köprüsü’nün geçerek Amerika kıtasına yerleşen ilk göçmenlerin soyundan geldiği sanılır. Na-Dene dilleri ile Sibirya’daki Yenisey dilleriarasındaki akrabalık ilişkileri 2008 yılında Edward Vajda başta olmak üzere dilbilimcilerce ortaya konmuştur. Bu, iki kıta arasında akrabalığın ilk kez dil verileriyle ortaya konmasıdır. Eskimolar ve Aleutlar ise bir olasılıkla Alaska’ya 3-8 bin yıl önce gelen, daha yerleşik Kuzey Kutbu halklarının torunlarıdır.

Alaska’daki ilk Avrupalılar, Kodiak Adası’nda bulunan Three Saints (Üç Azizler) Koyu’na 1784’te yerleşen Rus kürk tacirleriydi. Rusların etkisini bugün bile Kodiak’ın yerli halkı olan Supiklerde görmek mümkündür. Bölge, 1799’dan 1867’ye değin bir Rus-Amerikan Kumpanyası tarafından yönetildi. ABD dışişleri bakanı William H. Seward, bölgenin ABD’ye satılmasını onaylayan belgeyi 1867’de imzaladı. Önemli altın kaynaklarının keşfi 1880’lerde ve 1890’larda çok sayıda Amerikalının Alaska’ya yerleşmesine neden oldu ve ABD Kongresi 1912’de Alaska Toprakları’nı kurdu. II. Dünya Savaşısırasında Japonların bölgedeki etkinliği Alaska’da savunma tesisleri kurulmasını zorunlu kıldı. Alaska 3 Ocak 1959’da 49. eyâlet olarak ABD’ye katıldı. 1968’de Kuzey Kutbu kıyı ovasında petrol ve doğal gaz yatakları bulunmasıyla daha da gelişti.

Alaska dört coğrafî bölgeye ayrılabilir. Bunlar:

  • Güneyde Büyük Okyanus dağ sistemi bölgesi,
  • Ortadaki ovalar ve yaylalar bölgesi,
  • Kuzeyde Brooks dağları bölgesi (Kayalık dağların kuzey uzantısı) ve
  • Kuzey uçta kıyı ovası.

İklim

Kuzeyinde Tundra, güneyinde ise Kuzey iklimine (tayga) sahiptir. İç kesimlerinde karasal iklim de yer yer görülür. Çam bitki örtüsüyle kaplıdır; fakat geniş yapraklı ağaçlarla karışık ormanlar da bulunur. Çok soğuk ve katı bir havası vardır. Alaska Yarımadası ile Aleutian ve Hoonah pribilof adalarını da kapsayan Western region sisli ve rüzgarlıdır; baliana buzlanması; ancak deniz ve doğal kuş yaşamı acısından büyük bir zenginliğe sahiptir. Kanada Yukon sınırından Bering Denizi’ne kadar uzanan Brooks Range’in güneyindeki İnterior’in iklimi daha kurudur; yazları sıcak, kışları soğuk. Yukarıda Kotzebue’den batıda Barrow çevresindeki Seward Yarımadası’nda Prudhoe Körfezi’ndeki Kuzey Slope’a kadar uzanan Kuzey Kutbu ise donmuş topraklarıyla insanın içini titreten bir kutup manzarasına sahiptir. 

Yerli diller

Alaska’da konuşulan yerli diller iki dil ailesinde toplanır. Bu dillerdeki Rusça alıntılar geçmişteki Rus yönetiminden kalmadır.

Eskimo-Aleut dillerine giren diller arasında Unanganca (Aleutça) ile Eskimo dillerinin Yupik kolundan Sibirya Yupikçesi (Yupik), Alaska Yupikçesi (Yup’ik), Çupikçe (Cup’ik), Nunivak Çupikçesi (Cup’ig), Supikçe (Alutiiq) ve İnuit kolundan İnyupikçe (Iñupiaq) yer alır.

Na-Dene dilleri Alaska’daki tek Kızılderili grubudur ve ikisi ölü 14 dil bulunur: Tlingitçe (Lingít), Eyakça (2008’de yokoldu), Ahtnaca (Atnahwt’aene), Değinakça (Deg Xinag),Denağinaca (Dena’ina), Guçince (Gwich’in), Hanca (Hän), Holikaçukça (Doogh Hit’an), Koyukonca (Denaakkʼe), Aşağı Tananaca (Menhti Kenaga), Tanakrosça (Neeʼaanděg),Tsetsautça (yokoldu), Kuskokvimce (Dinakʼi), Yukarı Tananaca (Neeʼaaneegn). Alaska Kızılderililerinin çoğu Atabask grubundan Alaska Atabasklarıdır.

Daha önce Na-Dene içinde sınıflandırılan Haydaca günümüzde tek başına izole dil olarak yer almaktadır.

Alaska’daki yerli dilleri, Alaska Yerli Dil Merkezi tarafından araştırılmakta ve korunup kollanmaktadır.

Bitki örtüsü ve hayvan topluluğu

Alaska’nın aşağı yukarı yarısı küçük bitkilerden (dikenler, kara yosunları, çiçekli bitkiler ve çimenler) ve yüksek çalılardan oluşan tundra bitki örtüsüyle kaplıdır. Tundra Batı Alaska ile Alaska’nın kutup bölgesi kesimini bütünüyle kaplar. Eyâletin aşağı yukarı üçte biri ormanlarla kaplıdır. Güney, doğu ve orta – güney kesimlerde daha çok katran ağacı ve ladin karışımı büyük ormanlar, orta kesimlerde ladinler, kayın, akçakavak, ve karaçamlardan oluşan geniş ormanlar ağır basar.

Alaska’da birçok yaban hayvanı yaşar. Bunlar arasında, çeşitli ayı türleri özelliklede kahverengi Alaska ayısı ya da Kodiak ayısı (Alaska boz ayısı), , rengeyiği, ayıbalığı, misk sığırı,dağ keçisi vb. sayılabilir.

Çok sayıda ırmak alabalığı, sombalığı vb. balıklar bakımından zengin olduğu gibi, kıyılarda kalkan, Alaska karabalığı (Dallia pectoralis), morina, ringa, karides, midye ve kral yengecibulunur. Ayrıca, Alaska’nın köpeği meşhurdur.

Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Alaska

Comments are closed.

En güzel belgeseller...
Türkçe Belgesel izle

zigon